İŞGAL EKONOMİSİNİ BELGELEYEN ARAŞTIRMA MERKEZİ
İsrail merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Who Profits, uzun yıllardır İsrail'in işgal politikalarına ekonomik destek sağlayan şirketleri araştırıyor. Kuruluş; teknoloji, enerji, finans, ulaşım, su yönetimi ve silah sanayisinde faaliyet gösteren şirketlerin işgal altındaki Filistin topraklarıyla bağlantılı faaliyetlerini raporlayarak uluslararası kamuoyuna sunuyor.
"İŞGAL ARTIK DİJİTAL ALTYAPIYLA SÜRDÜRÜLÜYOR"
Who Profits'in son raporu, İsrail ordusu ve güvenlik kurumlarının kullandığı dijital altyapının arkasındaki çok uluslu teknoloji şirketlerini inceliyor.
Rapora göre Microsoft, Google, Amazon, IBM, Cisco, Dell, Hewlett Packard Enterprise (HPE) ve Palantir; İsrail ordusu, İsrail Polisi ve İsrail Cezaevi Servisi'ne yazılım, bulut bilişim, veri depolama, yapay zekâ, donanım ve dijital altyapı hizmetleri sağlayarak askeri kapasitenin güçlendirilmesinde rol oynuyor. Raporda, bu ortaklıkların işgalin dijitalleşmesini hızlandırdığı değerlendirmesine yer veriliyor.
İŞGALİN ENERJİ AYAĞI DA RAPORLANDI
Who Profits'in 2024 tarihli bir başka raporunda ise Batı Şeria, Suriye Golanı ve Nekab'da kurulan güneş ve rüzgâr enerji santralleri inceleniyor.
Rapora göre bu projeler, işgal altındaki topraklar ve doğal kaynaklar üzerinde yükselirken üretilen elektrik İsrail şebekesine aktarılıyor. Bu durumun Filistin'in enerji alanındaki bağımlılığını derinleştirdiği ifade ediliyor.
ULAŞIM VE SU ALTYAPISINDA ŞİRKET DESTEĞİ
Kuruluşun raporları, uluslararası şirketlerin yalnızca teknoloji alanında değil, ulaşım ve altyapı projelerinde de yer aldığını ortaya koyuyor.
Kudüs Hafif Raylı Sistemi'nin genişletilmesi, yasa dışı yerleşimlerin ulaşım altyapısının güçlendirilmesi kapsamında değerlendirilirken, İsrail'in ulusal su şirketi Mekorot'un da su kaynaklarını kontrol ederek Filistinli toplulukların mülksüzleştirilmesi ve yerinden edilmesinde önemli rol oynadığı belirtiliyor.
SİLAH VE FİNANS ŞİRKETLERİ DE İŞGAL ZİNCİRİNDE
Who Profits, 2023 yılında yayımladığı raporda Gazze'ye yönelik saldırılarda kullanılan ticari silahları ve bunları İsrail ordusuna tedarik eden şirketleri de incelemeye aldı. Raporda, savaşta kullanılan silah ve teknolojilerin üretiminden önemli ekonomik kazanç elde eden şirketlere dikkat çekildi.
2022 tarihli "Mülksüzleştirme Sigortası" raporunda ise İsrail'in önde gelen sigorta ve emeklilik şirketlerinin yerleşim faaliyetleriyle bağlantılı yatırımları ele alınarak, finans sektörünün de işgal ekonomisinin önemli aktörlerinden biri olduğu ifade edildi.
İŞGALİN ARKASINDAKİ EKONOMİK AĞ
Who Profits'in bugüne kadar yayımladığı raporlar, İsrail'in işgal politikalarının yalnızca askeri operasyonlarla sınırlı olmadığını; teknoloji, enerji, ulaşım, finans, sigorta ve altyapı sektörlerinde faaliyet gösteren çok sayıda ulusal ve uluslararası şirket tarafından desteklenen geniş bir ekonomik yapı üzerine kurulduğunu ortaya koyuyor.